۱۳۹۶ خرداد ۳۰, سه‌شنبه

فاشیسم

از: دانشنامه‌ی آریانا

فاشیسم


فهرست مندرجات
واژه‌های سیاسینظریه‌های سیاسی

فاشیسم (به انگلیسی: Fascism، با تلفظ آمریکایی: Fascism)، یک سیستم سیاسی مبتنی بر یک رهبر بسیار قدرتمند، کنترل دولت و افتخار مبالغه‌آمیز به کشور و نژاد است که در آن گروه اپوزیسیون و مخالفت سیاسی مجاز نیست.


واژه‌شناسی

واژه‌ی ایتالیایی «فاشیسمو» (Fascismo) برگرفته از واژه‌ی «فاشیو» (Fascio) به‌معنای دسته‌ی تیرها (bundle of rods) یا تیرپوش است، که در نهایت از واژه‌ی لاتین «فاشیس» (Fasces) به‌معنای خوشه یا دسته سرچشمه گرفته است و کاربرد تاریخی داشته است. در روم باستان، آن‌گاه که لکتور روم (Roman Lictor) بنا به مسئولیتی که در حوزه‌ی نظامی داشت، به دیدن کنسول روم (یکی از دو فرمانروای جمهوری روم) می‌رفت، بنا به رسم کهن دسته‌ای ترکه و یک تبر با خود می‌برد. در واقه ترکه‌ها (تیرها)ی پیچیده دور تبر، بدان معنا بود که جمهوری روم، وحدت و قدرت دارد. این نشان، آن‌زمان که سپاه روم به‌میدان‌های جنگ می‌رفت، پیشاپیش افراد برده می‌شد. واژه‌ی «فاشیو» (Fascio) در زبان ایتالیایی امروز به‌معنای «گروه» است، همین‌طور «دسته»، «بسته» هم معنا می‌دهد. موسولینی رهبر فاشیست‌های ایتالیا، در سال ۱۹۱۹ میلادی، این نماد قدرت و اقتدار روم باستان را به‌عنوان نماد حزب افراطی خود برگزید.


تعاریف

...


پیشینه‌ی تاریخی

فاشیسم (Fascism) گذشته از تعاریف مختلف و نظریات متفاوتی که درباره‌ی آن وجود دارد، به‌عنوان یک مفهوم تاریخی نوعی نظام سیاسی - حقوقی است که بین سال‌های ۱۹٢٢-۱۹۴٢ میلادی در ایتالیا به‌وسیله‌ی موسولینی اعمال گردید. موفقیت‌هایی که در مدتی کوتاه نصیب حزب فاشیست موسولینی شد، باعث گردید تا گروه‌های مشابهی در کشورهای دیگر به تقلید از آ‌ن‌ها پدید آیند.


پایه‌های تفکر فاشیسم

هگل صد سال پیش از صعود دولت رایش سوم در نوشته‌هایش آرزو کرده بود که روزی روح و تفکر آریایی - ژرمن روح جهان جدید گردد تا به‌قول او حقیقت مطلق را عملی نماید و وظیفه‌ی تاریخی‌اش را به انجام رساند، آرزویی که با قامت فاشیسم به حقیقت پیوست. هگل دولت را سایه‌ی خدا بر زمین خواند، مرتبه‌ی انسان‌های تاریخ‌ساز را به مرتبه‌ی الوهیت یا نیمه‌خدایی رسانید و جنگ را خیری دانست که سبب سلامت اخلاقی جامعه می‌شود... در بررسی عناصر فاشیسم، می‌توان شاهد همنشینی نظریه و عمل بود. تأثیرگذاری اندیشه‌ی هگل بر فاشیسم چنان است که پوپر دستور طبخ فاشیسم را از این قرار می‌داند: هگل به‌اضافه‌ی کمی چاشنی مادیت قرن نوزدهمی.


نقد فاشیسم



[] يادداشت‌ها




[] پيوست‌ها


...


[] پی‌نوشت‌ها

سرواژه‌ی «فاشیسم»، دیکشنری کمبریج (به زبان انگلیسی). در این دیکشنری آمده است:
Fascism is a political system based on a very powerful leader, state control, and being extremely proud of country and race, and in which political opposition is not allowed.



[] جُستارهای وابسته






[] سرچشمه‌ها







[] پيوند به بیرون

[۱ ٢ ٣ ۴ ۵ ٦ ٧ ٨ ٩ ۱٠ ۱۱ ۱٢ ۱٣ ۱۴ ۱۵ ۱٦ ۱٧ ۱٨ ۱۹ ٢٠]

رده‌ها:...